Anis de Flavigny
11,60 AUD

Słodycze francuskiego dzieciństwa — od słoja w boulangerie po świąteczny stół.
11,60 AUD
38,90 AUD
11,05 AUD
7,70 AUD
11,05 AUD
25,90 AUD
14,95 AUD
8,10 AUD
14,95 AUD
19,40 AUD
7,15 AUD
Zapytaj kogoś, kto dorastał we Francji, o słodycze, a rzadko usłyszysz jedną odpowiedź. Usłyszysz mapę. Calissons z Aix, nugat z Montélimar, bergamotki z Nancy, anyżowe pastylki z burgundzkiego opactwa, karmelki na solonym maśle z Normandii i Bretanii, miętowe Bêtises z Cambrai. Francja pielęgnuje swoje słodycze tak jak sery: miasto po mieście, z żarliwą lokalną dumą i coraz częściej z chronioną nazwą.
Jest też druga Francja, ta ze szkolnego podwórka. Carambar kupiony za drobne w drodze do domu, którego dowcip czytało się na głos, zanim jeszcze odwinęło się karmel. Papierowa torebka Fraises Tagada krążąca z rąk do rąk na przerwie. Puszka pastylek Vichy w torebce babci. Nie ma w tym nic luksusowego — i właśnie dlatego tyle znaczą: to smak zwyczajnego środowego popołudnia w konkretnej dekadzie.
Przywozimy do Australii obie te Francje. Każdy produkt na tych stronach to prawdziwy francuski oryginał, wybrany dlatego, że ktoś, gdzieś między Lille a Marsylią, otworzy go i natychmiast, wbrew wszelkiej logice, znów będzie miał dziesięć lat.

Francuskie cukiernictwo zaczęło się w aptece. W średniowieczu cukier był drogim towarem z importu sprzedawanym jako lekarstwo, a nasiona i migdały w cukrze, przodkowie dzisiejszych drażetek i anyżowych pastylek, podawano na koniec uczt, by wspomóc trawienie i odświeżyć oddech. Pierwszymi wielkimi cukiernikami były opactwa, apteki i dwory królewskie.
Cukier spowszedniał w XIX wieku, a Francja odegrała w tym bezpośrednią rolę. Odcięte przez brytyjską blokadę od trzciny z Karaibów, Cesarstwo postawiło na cukier z buraków; rafineria Benjamina Delesserta w Passy opracowała przemysłową produkcję cukru buraczanego, a Napoleon odwiedził ją w 1812 roku. Tani cukier uczynił z cukiernictwa rzemiosło miejskich cukierników, a wiele regionalnych specjałów sprzedawanych do dziś, od bergamotek z Nancy po Bêtises z Cambrai, przybrało wtedy swoją nowoczesną formę.
XX wiek przyniósł przemysłowe słodycze dzieciństwa. Północ Francji, z burakami cukrowymi i fabrykami, stała się cukierniczym zagłębiem: Carambar narodził się w Marcq-en-Barœul pod Lille w 1954 roku. Francuskie korzenie zapuścili także zagraniczni giganci, przede wszystkim Haribo, które w 1969 roku stworzyło Fraise Tagada z myślą o francuskim rynku. W latach 70. i 80. garstka marek stała się wspólnym językiem każdego francuskiego dziecka.
Dziś obie tradycje żyją obok siebie. Kultowe marki ze szkolnych przerw wciąż stoją na półkach supermarketów i ladach boulangerie, a regionalne słodycze są chronione i celebrowane jak nigdy dotąd: w 2024 roku nugat z Montélimar uzyskał europejskie Chronione Oznaczenie Geograficzne.
W Prowansji wigilijną wieczerzę, le gros souper, zamyka trzynaście deserów: cztery mendiants (suszone figi, migdały, orzechy włoskie lub laskowe, rodzynki), nugat biały i czarny, pompe na oliwie, daktyle, owoce świeże i kandyzowane, a w wielu domach także calissons. Rodziny z radością spierają się o listę, a sama liczba trzynaście pojawiła się na piśmie dopiero w 1925 roku.
W styczniu, na Trzech Króli, Francuzi dzielą się galette des rois: ciastem francuskim z masą migdałową na północy, a na południu wieńcem z brioche obsypanym kandyzowanymi owocami. W środku ukryta jest fève, maleńka porcelanowa figurka, a kto ją znajdzie, nosi papierową koronę.
Migdały w cukrze, dragées od dawna kojarzone z Verdun, rozdaje się na chrzcinach, komuniach i weselach, tradycyjnie w małych pudełeczkach lub tiulowych woreczkach z nieparzystą liczbą migdałów, jako słodką pamiątkę tego dnia.
We Francji czekoladę przynosi nie tylko zajączek. Od Wielkiego Czwartku kościelne dzwony milkną, a dzieciom mówi się, że odleciały do Rzymu; wracają w wielkanocny poranek, rozsypując po ogrodzie czekoladowe jajka, kury, dzwony i fritures, maleńkie czekoladowe rybki i muszelki.
1 kwietnia francuskie dzieci próbują przyczepić sobie nawzajem do pleców papierowe rybki, a cukiernicy wypełniają witryny czekoladowymi rybami. To jedyny dzień w roku, kiedy żart liczy się tak samo jak słodycz, a we Francji jedno od dawna idzie w parze z drugim.